Dronkenschap achter het stuur
Dronkenschap achter het stuur
Wat is dronkenschap?
Het misdrijf dronkenschap achter het stuur is niet hetzelfde als strafbare alcoholintoxicatie.
Bij een strafbare alcoholintoxicatie, baseert de politierechter zich op de hoeveelheid promille alcohol in het bloed van een bestuurder. Dit gehalte wordt gemeten aan de hand van technische toestellen. De beoordeling van alcoholintoxicatie, is dus objectief.
De kwalificatie ‘dronkenschap achter het stuur’ daarentegen, wordt vastgesteld aan de hand van uiterlijke tekenen en feitelijke vaststellingen. De beoordeling van de staat van dronkenschap, is dus subjectief.
Als je in staat van dronkenschap bent, ben je zo onder invloed zijn van alcohol, dat je jouw handelingen niet meer onder controle hebt.
Een (lichte of zware) alcoholintoxicatie moet dus onderscheiden worden van de kwalificatie ‘dronkenschap achter het stuur’.
Wie te veel alcohol heeft gedronken (alcoholintoxicatie), bevindt zich niet per se in staat van dronkenschap. Het omgekeerde geldt echter ook: een bestuurder met slechts een lichte alcoholintoxicatie, kan zich in staat van dronkenschap bevinden.
Wanneer een betrokkene zich op de openbare weg begeeft met een (lichte of zware) alcoholintoxicatie én zichtbare tekenen van dronkenschap vertoont, kan hij voor beide tenlasteleggingen tegelijk worden vervolgd en veroordeeld.
Hoe wordt dronkenschap vastgesteld?
Als de politie bij een controle zichtbare tekenen van dronkenschap vaststelt bij een bestuurder, wordt dit genoteerd in een proces-verbaal.
Vaak wordt er bij dit proces-verbaal een modelformulier gevoegd, waarbij de verbalisanten een aantal typische kenmerken van dronkenschap kunnen aanvinken bv. oriëntatie in tijd en ruimte, bloeddoorlopen ogen, het hebben van de hik, ..
Daarnaast zijn ook het gedrag van de bestuurder, de verklaringen van getuigen en het eventuele klinisch verslag van de door de politie gevraagde arts, van groot belang.
Al deze uiterlijke tekenen, worden nadien door de politierechter beoordeeld. Het is bijgevolg de politierechter die beslist of een bestuurder zich in staat van dronkenschap bevond of niet.
De wet vereist niet dat de staat van dronkenschap door de verbalisanten wordt vastgesteld op het moment dat de bestuurder zijn voertuig daadwerkelijk aan het besturen is. Het is namelijk perfect mogelijk dat de staat van dronkenschap wordt opgemerkt, wanneer de betrokkene zijn voertuig al heeft verlaten. Bv. een persoon in staat van dronkenschap bevindt zich alleen in zijn woning en de politie stelt vast dat de motor van de wagen op de oprit nog warm is.
Hoe wordt dronkenschap bestraft?
Artikel 35 van de Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer voorziet:
“Met een straf van niveau 1 en met het verval van het recht tot besturen van een motorvoertuig voor een duur van ten minste een maand en ten hoogste vijf jaar of levenslang, wordt gestraft hij die op een openbare plaats een voertuig of een rijdier bestuurt of een bestuurder begeleidt met het oog op de scholing, terwijl hij in staat van dronkenschap verkeert of in een soortgelijke staat met name ten gevolge van het gebruik van drugs of van geneesmiddelen. In afwijking van artikel 36, negende lid, 1°, van het Strafwetboek bedraagt de geldboete 1600 euro tot 16.000 euro.”
Een dronken bestuurder riskeert dus een geldboete van € 1.600,00 tot €16.000,00 (verhoogd met opdeciemen) en een verval van het recht tot sturen van minstens 1 maand tot hoogstens 5 jaar of definitief.
Bovendien krijgt een dronken bestuurder een onmiddellijk rijverbod van 12 uur. Sinds 1 juli 2026 zijn de regels voor het tijdelijk rijverbod bovendien verstrengd.
Tot slot zal de politie het rijbewijs van de dronken bestuurder op bevel van de procureur onmiddellijk intrekken voor 15 dagen.
Dit wetsartikel is ook van toepassing op bestuurders die na het innemen van drugs of geneesmiddelen geen controle meer hebben over hun daden.
Vanaf 1,8 promille kan de politierechter een alcoholslot opleggen, wat in veel gevallen zelfs verplicht is. De kosten voor het alcoholslot zijn volledig voor rekening van de bestuurder.”
Wie binnen drie jaar opnieuw wordt betrapt met meer dan 0,8 promille, riskeert een verdubbeling van de minimumstraffen. De geldboetes kunnen oplopen tot 50.000 euro en bij een tweede herhaling zelfs tot 100.000 euro, vaak gecombineerd met een verplicht alcoholslot en een langdurig rijverbod.
Gevolgen van dronkenschap achter het stuur
De BA‑verzekeraar die een slachtoffer heeft vergoed, kan verhaalrecht uitoefenen op haar verzekerde wanneer wordt aangetoond dat het ongeval veroorzaakt werd door dronkenschap. Daarnaast kan de verzekeraar de premie aanzienlijk verhogen, in sommige gevallen zelfs tot 100% en in het ergste geval de BA‑verzekering opzeggen, waardoor de bestuurder onverzekerbaar wordt.
Wie een ongeval met schade aan derden heeft veroorzaakt en wordt veroordeeld wegens dronkenschap achter het stuur, loopt bijgevolg het risico dat de BA-verzekeraar de schade die zij heeft vergoed aan deze derden, van haar verzekerde terugvordert.
Dit is niet het geval bij een veroordeling tot strafbare alcoholintoxicatie.
Als bestuurder heeft u er dus alle belang bij om het tegenbewijs van de staat van dronkenschap te leveren en een veroordeling wegens dronkenschap achter het stuur te voorkomen.
Bij alcoholintoxicatie gelden afzonderlijke boetecategorieën: een onmiddellijke inning van 197 euro tussen 0,5 en 0,8 promille, 462 tot 636 euro tussen 0,8 en 1,2 promille, en bij meer dan 1,2 promille riskeert de bestuurder zware geldboetes tot 16.000 euro (verhoogd met opdeciemen) en een gerechtelijk rijverbod tot 5 jaar.
Heeft u gereden onder invloed van alcohol? Yprius Advocaten kan u hierbij helpen.
Laatst bijgewerkt door advocaat verkeersrecht Curd Vanacker in september 2026
