Slachtofferfonds: financiële hulp voor slachtoffers van geweld
Als je slachtoffer bent van een opzettelijke gewelddaad, heb je recht op een schadevergoeding vanwege de dader.
In de praktijk blijkt die vergoeding echter niet altijd effectief te innen. De dader kan bijvoorbeeld onbekend, onvermogend zijn of niet in staat om de (volledige) schade te vergoeden.
In bepaalde omstandigheden kan een slachtoffer daarom een beroep doen op het zogenaamde Slachtofferfonds, oftewel de Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en aan de occasionele redders. Deze Commissie kan, onder bepaalde wettelijke voorwaarden, financiële hulp toekennen aan slachtoffers en bepaalde nabestaanden.
Wat is het slachtofferfonds?
Het Slachtofferfonds is een financiële vangnetregeling van de Belgische overheid voor slachtoffers van bepaalde ernstige opzettelijke gewelddaden.
De Commissie voor financiële hulp is een administratief rechtscollege dat onderzoekt of aan de wettelijke voorwaarden voor financiële hulp is voldaan en, indien dat het geval is, bepaalt welk bedrag wordt toegekend.
Belangrijk te vermelden is dat het Slachtofferfonds enkel tussenkomt wanneer de schade niet kan worden vergoed door de dader, een verzekering, de mutualiteit of een andere vergoedingsregeling. Het slachtoffer kan dus niet zomaar kiezen voor het Slachtofferfonds.
Voor wie is het slachtofferfonds?
In de eerste plaats kunnen rechtstreekse slachtoffers van een opzettelijke gewelddaad een aanvraag indienen. Het slachtoffer moet een belangrijk lichamelijk of psychisch nadeel lijden dat rechtstreeks voortvloeit uit de feiten.
Dit geldt niet voor slachtoffers van verkeersongevallen, waarvoor het Belgisch Gemeenschappelijk Waarborgfonds tussenkomt.
Daarnaast kunnen ook bepaalde naasten van een overleden, niet-overleden of verdwenen slachtoffer aanspraak maken op financiële hulp. De wet voorziet daarbij verschillende categorieën van rechthebbenden en beperkt de schadeposten die voor deze personen in aanmerking komen.
Welke schade wordt door het slachtofferfonds vergoed?
Het Slachtofferfonds vergoedt niet alle schade. De wet bepaalt welke schadeposten in aanmerking kunnen komen en legt voor bepaalde posten en vormen van hulp maximumbedragen op.
Voor een rechtstreeks slachtoffer kunnen onder meer de volgende schadeposten in aanmerking komen:
- morele schade (tijdelijke persoonlijke ongeschiktheid);
- medische en hospitalisatiekosten, waaronder kosten voor prothesen;
- tijdelijke of blijvende invaliditeit;
- verlies of vermindering van inkomsten als gevolg van arbeidsongeschiktheid;
- esthetische schade (littekens of verminkingen);
- bepaalde materiële kosten, zoals schade aan kleding of verplaatsingskosten;
- kosten van de procedure;
- schade als gevolg van het verlies van één of meerdere schooljaren
- procedurekosten
Het Fonds vergoedt enkel de schadeposten waarin de wet voorziet, ook wanneer een rechter anders heeft beslist.
Voor bepaalde schadeposten gelden wettelijke maximumbedragen. Zo kunnen materiële kosten voor een rechtstreeks slachtoffer in aanmerking komen tot maximaal 1.250 euro en procedurekosten tot maximaal 6.000 euro.
De financiële hulp is bovendien begrensd en het Slachtofferfonds kan een lagere maar ook een hogere vergoeding toekennen dan de rechter.
Gespecialiseerde bijstand is dan ook aangewezen.
Wat is de procedure om een schadevergoeding van het slachtofferfonds te bekomen?
Eerst moet worden nagegaan of de vergoeding van de dader of een verzekering kan worden bekomen.
Wanneer de dader bekend is, moet het slachtoffer aantonen dat het inspanningen heeft geleverd om de schade op de dader te verhalen, bijvoorbeeld door zich burgerlijke partij te stellen of een burgerlijke procedure te voeren.
Ingeval er geen vergoeding van de dader of diens verzekering kan worden bekomen, moet er een verzoekschrift worden neergelegd bij het Slachtofferfonds. Het verzoekschrift moet worden vergezeld van de nodige bewijsstukken.
Na ontvangst onderzoekt de Commissie de aanvraag en wordt een dossier geopend. Wanneer het dossier volledig is, kan in bepaalde gevallen een facultatieve versnelde procedure worden voorgesteld zonder zitting. Daarnaast blijft de gewone procedure bestaan. In die procedure kan de verzoeker worden gehoord en kan de Commissie bijkomende onderzoeksmaatregelen bevelen, bijvoorbeeld een medisch deskundigenonderzoek.
Voor een hoofdhulp geldt een belangrijke termijn: de aanvraag moet in principe worden ingediend binnen vijf jaar vanaf de definitieve rechterlijke beslissing. Voor minderjarigen begint deze termijn pas te lopen vanaf hun meerderjarigheid.
Hoe kunnen wij u als slachtoffer bijstaan?
Een aanvraag bij het Slachtofferfonds vereist een grondige analyse van zowel de feiten als de verschillende mogelijke vergoedingsmechanismen.
In de eerste plaats kunnen wij nagaan welke mogelijkheden er bestaan om uw schade rechtstreeks op de dader en/of een verzekeraar te verhalen.
Ingeval dit niet mogelijk is, kunnen wij een verzoekschrift opmaken voor het Slachtofferfonds. Daarnaast kijken wij samen met u na welke bewijsstukken nodig zijn.
Wij zien ook na welke schadeposten door het Slachtofferfonds kunnen worden vergoed.
Tot slot kunnen wij u ook bijstaan en/of vertegenwoordigen tijdens een eventuele hoorzitting en vragen/ opmerkingen voor u beantwoorden.
Bent u slachtoffer geworden van een opzettelijke gewelddaad en blijft u met schade zitten die niet of onvoldoende wordt vergoed? Dan bekijken wij graag samen met u welke mogelijkheden er zijn om financiële hulp te verkrijgen van het Slachtofferfonds.
Ook slachtoffers van seksueel geweld kunnen onder bepaalde voorwaarden een beroep doen op het Slachtofferfonds. Meer informatie vindt u in ons artikel.
In veel gevallen is onze tussenkomst gratis als u beschikt over een rechtsbijstandverzekering bij uw familiale verzekering.
Laatst bijgewerkt door advocaat Curd Vanacker in oktober 2026
FAQ
Kan ik een vergoeding krijgen wanneer de dader niet betaalt?
Ja. In bepaalde omstandigheden kan het Slachtofferfonds financiële hulp toekennen wanneer de schade niet kan worden verhaald op de dader of een verzekeraar.
Hoe lang heb ik om een aanvraag in te dienen bij het Slachtofferfonds?
In principe moet de aanvraag binnen vijf jaar na de definitieve rechterlijke beslissing worden ingediend.
Heb ik een advocaat nodig voor een aanvraag bij het Slachtofferfonds?
Dat is niet verplicht, maar gespecialiseerde juridische bijstand kan helpen om de aanvraag correct samen te stellen en alle vergoedbare schadeposten in kaart te brengen.
